HOE HET BEGON
Er was eens een zwerm…
Ik denk dat veel startende imkers wel beginnen met een zwermpje dat hij of zij over kan nemen van iemand die al bijen heeft. Zo begon het in ieder geval wel bij mij. Een mede cursist die al een paar jaar wat kasten onderhield had een van zijn zwermen kunnen scheppen en deelde dit in zijn groep: kom maar ophalen! Aangezien ik een aantal weken daarvoor al een kast had gekocht en de bijen cursus ten einde begon te lopen dacht ik toch de stoute schoenen maar eens aan te trekken. Een mooi klein volkje mocht ik mee naar huis nemen om deze over te zetten in mijn eigen houten spaarkast. We hebben dit volkje in deze periode van weinig dracht een beetje bij moeten voeren om de eerste aanzet te geven tot het opslaan van een voorraadje voer.
Er zit een mooie zwarte koningin in; bevrucht, want zodra het ook maar even kon begon ze met eitjes leggen. Het zachtaardige volkje werkt hard voor haar en binnen een week of zeven was de enkele broedkamer al uitgebouwd van 4 naar 8 ramen, vol honing, broed en ook gesloten broed. Er komen veel nieuwe bijen uit en het volk is flink gegroeid en ziet er gezond uit. Inmiddels zit de broedkamer bijna vol en gaan we straks met dit mooie sterk gegroeide volkje de winter in. Er was de afgelopen 3 maanden slechts twee keer een mijt te zien op de varroalade. Goed nieuws dus. Ik ga deze maand eens goed uitzoeken, bekijken en navraag doen of het nodig is om eventueel bestrijding toe te passen.
Datum
27 juni 2022
Bijensoort
Onbekend
Koningin
Zwart, bevrucht, ongemerkt
Leeftijd
Onbekend (ws 1ste levensjaar)
Bijvoeren
3 x 2 liter suiker per 6 weken
Varroa
Verwaarloosbaar
Varroabestrijding
Geen
HOE HET BEGON
Ik win een koningin!
In het voorjaar van 2022 was ik aanwezig tijdens de Algemene Ledenvergadering van de bijenvereniging ’t Iemenschoer in Almelo. Ik ben sinds kort lid van deze vereniging en ik vond dat ik zo’n vergadering maar eens moest gaan bezoeken. Heel veel verschillende zaken kwamen aan de orde. Op deze manier ontvang ik veel nieuwe informatie en leer ik weer nieuwe dingen, die vaak essentieel zijn voor een imker. Informatie over varroabestrijding bijvoorbeeld, een belangrijk en steeds terugkerend thema in gesprekken en discussies. Tijdens de pauze werden er lootjes rond gebracht die men kan kopen voor 5 euro. Op deze manier kunnen wat kosten voor de vereniging worden opgevangen. Een mooi initiatief dus. En wat wil het geval… Ik win een koningin!
Op 1 augustus kon ik deze mooie F1 koningin ophalen in een 6-ramer kastje dat ik een paar weken daarvoor had gebracht bij het verenigingslid dat de koninginnenteelt verzorgt. Er zaten ook wat jonge werkster bijtjes in en op deze manier kan het volkje zichzelf wel gaan redden. Een paar keer bijgevoerd met wat suikerwater in de jampot.
De bijen gaan meteen flink aan de slag in het nest en we zien al snel veel broed en voedsel opslag. Inmiddels, een maand verder is het volkje bijna dubbel zo groot geworden en zitten ze nu op 4 ramen. Hiermee gaan we de winter in en dat is nog wel even spannend.
Datum
01 augustus 2022
Bijensoort
Carnica
Koningin
Zwart met donkergele streep, bevrucht, gemerkt (geel)
Leeftijd
1ste levensjaar 2022 – F1
Bijvoeren
4 x jampot suiker in 1 maand
Varroa
Verwaarloosbaar
Varroabestrijding
Geen
HOE HET BEGON
We bouwen een echte bijenstal
Tja en natuurlijk hoort bij een paar bijenkasten ook een mooie bijenstal of stand. Iets waaronder de bijen redelijk beschut kunnen staan en waar je zelf ook enigszins beschermd onder kunt werken. Op Marktplaats vonden we een mooie stal, althans dat zag er op de foto zo uit. En hij zou kant en klaar voor vervoer aan de weg staan in Amsterdam. Maar dat viel tegen, de stand moest nog helemaal gedemonteerd worden en we zagen al snel dat er groot onderhoud nodig was. We zijn een halve dag aan het zwoegen geweest om de loodzware, hardhouten stal te demonteren en weg te sjouwen uit de rimboe, naar de auto met aanhanger die 500 meter verderop stond geparkeerd. Uiteindelijk kwamen we thuis in Sibculo aan, op het eind van de dag en waren we doodop.
Het opknapwerk en reparaties schoot gelukkig vrij snel op. We zorgden ervoor dat er extra verstevigingen kwamen en de constructie hebben we netjes in de beits gezet. Inmiddels werd er ook een betonnen vloerplaat neergelegd waarop de stal stevig werd verankerd. En het resultaat mag er zijn, met nog flink wat ruimte voor een aantal nieuwe kasten. De komende jaren kunnen we hiermee vooruit!
Datum
28 juni 2022
EN NU VERDER
Varroabestrijding of toch niet?
Ik heb lang getwijfeld of ik mijn volken zou gaan behandelen tegen de schadelijke Varroamijt. Het bestrijden van varroa gaat altijd gepaard met het gebruik van (chemische) bestrijdingsmiddelen, wat zeker een effect heeft op het bijenvolk en ook het gevoel geeft van een onnatuurlijke ingreep. Ik kan meerdere redenen aanvoeren om zowel met als zonder bestrijdingsmiddelen te werken. Men zal telkens een afweging moeten maken om wel of niet (en hoe) te bestrijden. Dit is natuurlijk ook afhankelijk van (steeds veranderende) omstandigheden zoals mijtenval, dracht, het weer, de grootte en gezondheid van het volk, etc. Mijn overwegingen en twijfels zal ik hieronder in het kort proberen te omschrijven.
Allereerst begon ik met een zwerm met een nieuwe koningin. De zwerm was gezond en groeide al gauw uit tot een sterk volk. Er was bijna geen mijt te zien op de varroalade. Ik heb om precies te zijn 4 mijten gezien in drie maanden tijd, en ik controleer de lade bijna dagelijks. In feite zou je dan kunnen zeggen dat de bestrijding niet nodig is. Immers het volk doet het uitstekend, er is nu, laat in augustus nog steeds voldoende broed en het volk werkt hard en heeft voldoende voorraad. Het is in augustus nog lang warm geweest waardoor ik de beslissing ook steeds moest uitstellen, bij temperaturen boven de 25 graden is het niet aan te raden om de bestrijdingsmiddelen te gebruiken.
En ik voel me er toch nog onzeker bij; je leest veel over broed dat uiteindelijk aan het begin van de herfst toch ineens ernstig besmet blijkt wanneer er niet is bestreden. En om later tijdens de koude periode wanneer de wintertros al is gevormd, in te moeten grijpen zou de tros kunnen verstoren… Met alle gevolgen van dien. Dat bestrijdingsmiddelen schadelijk voor bijen kunnen zijn is wel bekend, een zwak volk zou er serieus last van kunnen ondervinden. Ook dat zou een belangrijke afweging kunnen zijn.
Vandaag echter trok ik de lade open en zag al meteen vijf mijten liggen. Er is nog veel broed in het volk dus ik kon er wel vanuit gaan dat de besmetting zich nu heel rap kan ontwikkelen. Ik had de bestelling hier al klaar liggen, en ik besloot om toch het volk te beschermen met het voor de Varroamijt zeer schadelijke Thymovar, een natuurlijk concentraat van etherische olie op basis van Tijm. De bijen hebben hier het minst last van. En in de winter kan ik dan nagaan of het nodig is om nog een behandeling uit te voeren.
Het tweede volk is een klein volkje in een zes-ramer, met daarin een nieuwe F1 koningin en hele jonge bijtjes, ze gebruiken nu pas net een 5de raam. Dit volk moet nog echt op sterkte komen en hoewel ze het uitstekend doen lijkt het me wat heftig om hier nu vol met bestrijdingsmiddelen op los te gaan. Maar aangezien het volk dat er naast staat ook al flink wat mijt begon te laten vallen heb ik toch besloten om hier twee kleine stukjes Thymovar in te leggen. Het zekere voor het onzekere, zullen we maar zeggen. Dit volk is nog te kwetsbaar om besmet te worden door varroa.
Als imker kun je het nooit goed doen, maar eigenlijk ook niet echt heel fout. We proberen verschillende dingen uit en soms gaat het goed, maar soms pakt het ook weleens verkeerd uit. Het is ervaren, leren en vooral, proberen te “luisteren” naar wat de bijen je vertellen. Uiteindelijk willen we als imker allemaal maar één ding: onze bijen laten overleven met zo min mogelijk last en schade. En uiteindelijk is die schade een stuk groter wanneer we de Varroamijt haar gang laten gaan; het volk verzwakt en zal daardoor vatbaarder worden voor allerlei andere ziekten. Ik denk dat ik een goede keuze heb gemaakt en of dat zo is, zal blijken als het weer voorjaar wordt. Nu moeten de bijen eerst nog worden ingewinterd.
Wil je meer lezen over de Varroamijt? Klik dan HIER.
Wil je meer lezen over de bestrijding? Klik dan HIER.
Datum
30-08-2022
Bestrijding dmv plaatjes Thymovar
EN NU VERDER
Najaarscontrole en inwinteren
De winter is altijd weer een spannende tijd. We kennen de verhalen wel dat imkers in deze periode een aantal volken verliezen. De kou, de kwetsbaarheid van een volk en ook de manier waarop wij met de bijen en de natuur omgaan is van invloed op de bijensterfte.
Weersomstandigheden, gebruik van landbouwgif en bestrijdingsmiddelen, ziekten, varroamijt besmettingen, overmatig vochtige perioden, verhongering en talloze andere factoren zijn van invloed op de overlevingskansen van een honingbij.
Is het volk klein en verzwakt en moet het dan nog de winter in? De kans is groot dat het volk dit niet overleeft. Maar ook sterk ogende volken kunnen, door allerlei oorzaken het loodje leggen. Imkers krabbelen bij de voorjaarscontrole vaak op hun achterhoofd als ze zien hoe complete volken ineens spoorloos zijn verdwenen, of dat ze op de bodem van de kast de trieste aanblik van een berg dode bijen aantreffen.
Vandaar dat een najaarscontrole en het “inwinteren” van de bijen essentieel kan zijn voor het overleven van de barre winter, waarin kort levende zomerbijen (12 weken) worden vervangen voor langlevende winterbijen (5-6 maanden). Deze laatste houden het nest warm door bij elkaar op een hoopje te kruipen. De temperatuur van dit nest bedraagt in de kern zo’n 30 graden celcius. Als er genoeg voedsel (zo’n 15 kilo voor een hele winter) in de kast is opgeslagen zal het volk niet verhongeren. De bol met bijen beweegt zich langzaam door de kast langs het voer.
Tijdens de najaarscontrole (eind september) checkt de imker hoe het volk erbij staat. Hij/zij controleert op ziekten en varroa, de hoeveelheid voer en of de koningin en de bijen sterk en nog voldoende actief zijn. Als na de honingoogst de kast helemaal leeg is gehaald, heeft het volk geen voer meer om de winter door te komen. Sommige imkers voeren dan een suikeroplossing aan de bijen om de winter door te komen. Ik ben zelf een voorstander van het achterlaten van voldoende eigen honing en grijp pas in als een volk echt dreigt te verhongeren. Honing is door de bijen zelf gemaakt en bevat veel belangrijke voedings- en afweerstoffen en vitaminen die een volk sterk houden. Het is in feite naast hun voeding ook een geneesmiddel. Wanneer de najaarscontrole is gedaan en de bijen op voldoende voer zijn gezet gaat de deksel op de kast en is het lang, heel lang wachten tot de bijen weer zullen gaan vliegen. Het is een periode van 5 tot 6 maanden waarin we niet weten wat er gebeurt; omdat het zo koud is (< 12 gr) kunnen we niet in de kasten kijken. Pas eind februari komen de bijen, als de temperatuur boven de 14 graden uitkomt weer voorzichtig naar buiten. De koningin is dan al ruim een maand aan de leg om een nieuw zomervolk te stichten, en de werksters gaan op zoek naar nectar en stuifmeel om de jonge larven te voeren. De natuur staat op barsten en de eerste bloesem zal spoedig te zien zijn. Het voorjaar is steeds weer de mooiste periode om te mogen werken met een bijenvolk.
Meer lezen over bijensterfte? Klik dan HIER
Datum
16-04-24
Lente! De mooiste tijd om met het bijenvolk te mogen werken.
De eerste voorjaarszwerm
Ik had gisteren al zo’n vaag voorgevoel. Ik droomde er de afgelopen nacht zelfs van. Ik was de dag ervoor nog gaan kijken bij de kasten en ging weg met het idee dat één kast te vol zat en de bijen zich anders gedroegen. Zwermgedrag, typisch. En inderdaad, de dag erna stuurt de buurman een bericht; ze zitten weer onder de jostabes. Exact op dezelfde plek als waar ik het jaar ervoor al een zwerm had geschept. Intuïtie bedriegt niemand.
Maar zo’n zwerm binnenhalen valt nog niet mee! Lastig scheppen als de bijen in een struik op de grond zitten. Met een zes ramen-kast met een raampje broed, een schepje en een zachte borstel lukte het uiteindelijk. Na een paar uur gehannes zat het volk er dan toch echt in. Morgen eens kijken of er rust is, of de koningin er in zit en dan rustig bijvoeren en de bijen hun werk laten doen. Dit volk zal de koude nacht in elk geval overleven en ik vind dat de mens nu wel even genoeg heeft ingegrepen.
Datum
27-04-24
Lastig plekje, maar geduld is een schone zaak
BIJEN in SIBCULO 